[Review sách] Vừa nhắm mắt vừa mở cửa sổ - "Bản nhạc" trong trẻo dành cho người lớn

Ngọt ngào, trong trẻo là những cụm từ mình muốn dành tặng cho cuốn sách Vừa nhắm mắt vừa mở cửa sổ của nhà văn Nguyễn Ngọc Thuần.
Đọc xong cuốn sách, mọi cảm xúc vụn vỡ trong tâm hồn mình dường như đã được nhân vật chính trong câu chuyện - một cậu bé 10 tuổi chữa lành bằng mẩu chuyện hồn nhiên, ngây thơ trong thế giới bình yên tại một vùng thôn quê nhỏ.

Vừa nhắm mắt vừa mở cửa sổ - cuốn sách văn học thiếu nhi chữa lành tâm hồn những đứa trẻ mang hình hài người lớn

Cậu bé Dũng - nhân vật chính trong cuốn sách Vừa nhắm mắt vừa mở cửa sổ là một cậu bé lém lỉnh tinh nghịch, đồng thời cũng là một “ông cụ non” khi liên tục mượn lời người lớn xung quanh để đúc kết những triết lý sâu sắc về cuộc đời.
Trong những trang sách, các nhân vật như chú Hùng, ông Tư, cô Hà, thằng Tí.. cũng đều góp phần mang đến những câu chuyện ấm áp về tình yêu thương, lòng nhân ái và sự sẻ chia.
Cuốn sách như một liệu pháp dịu nhẹ trong những ngày mệt mỏi hoặc một thời điểm nào đó bạn muốn tạm gác cuộc sống bận rộn, tìm kiếm chút bình yên giữa những lo toan, xô bồ của thế giới xung quanh.
Không có gì ngạc nhiên khi cuốn sách được viết dưới lăng kính trong veo của trẻ thơ lại có thể chữa lành, phục hồi tâm hồn của những người lớn đang kiếm tìm niềm vui giản đơn, sự yên bình trong cuộc sống.

Blogger Katia từng viết lời bình cho cuốn sách: Trong nhịp sống ồn ào, vội vã của cuộc sống hôm nay, đôi khi người ta cũng cần dừng lại, mua thêm cho mình một chút suy tư, một chút nhớ nhung, một chút bình yên, để lấy sức và rồi tiếp tục bước đi. Có nhiều nơi để người ta tìm thấy chỗ dừng chân và mua cho mình nhưng điều đó. Một trong những nơi đó, là ở các trang viết của Nguyễn Ngọc Thuần với “ Vừa nhắm mắt vừa mở cửa sổ”. Đã có người nói với tôi rằng, người lớn và trẻ con, chưa biết ai học được của ai nhiều hơn. Lúc đầu tôi không tin vì nghĩ làm sao trẻ con lại có thể dạy được nhiều hơn người lớn được. Cho đến khi đọc truyện của Nguyễn Ngọc Thuần thì tôi đã thực sự thấy rõ điều đó. “Vừa nhắm mắt vừa mở cửa sổ” là truyện cho trẻ con, với lối viết cổ tích, câu văn đơn giản, trong sáng và đầy cảm xúc. Thế nhưng người lớn khi đọc nó vẫn có thể tìm thấy những câu văn cho riêng mình. Và tôi gọi “ Vừa nhắm mắt vừa mở cửa sổ” là những bài học kỳ lạ dành cho người lớn.

Những mẩu chuyện yêu thích và những bài học được rút ra

Những thanh âm đẹp nhất
Thanh âm đẹp nhất chính là tên gọi của một người.
Không có gì đẹp bằng một cái tên, cái tên trở thành biểu tượng yêu thương to lớn. “Bởi vì nó là cái tiếng đẹp đẽ nhất mà người ta sẽ gọi trong suốt cuộc đời một đứa trẻ. Đứa trẻ này khác với đứa trẻ kia bởi một cái tên. Khi nhớ về một người là ta nhớ về một con người có cái tên đó. Không có gì tuyệt diệu hơn khi mình gọi tên của người thân của mình. Mẹ là tên chung cho tất cả những ai làm mẹ. Khi ai đó gọi mẹ ơi, tức là mình hiểu người phụ nữ đó đã làm và yêu thương những công việc giống mẹ mình. Mẹ cũng là một cái tên đẹp nhất, bao giờ cũng dịu dàng…Khi mình lớn, cái tên vẫn đi theo, mình sẽ giữ nó như một kỷ niệm về người bố và người mẹ. Đó cũng là tình cảm ưu ái mà bố mẹ dành cho.."

Khi đọc lời chia sẻ chân thành về những cái tên, lời chia sẻ ấy khiến mình xúc động và hiểu ra ý nghĩa lớn lao đằng sau tên gọi của mỗi người. Tên - không chỉ là danh xưng, nó còn là đặc điểm giúp chúng ta nhận biết, phân biệt người này với một người khác.
Trong những khoảnh khắc của quá khứ, mình còn nhớ rõ hồi còn nhỏ, mình từng cảm thấy xấu hổ về tên của mình. Mình từng ước, giá như bố mẹ có thể đặt cho mình một cái tên khác. Mọi việc bắt đầu từ lúc người lớn đến chơi nhà, khi biết tên của mình, họ luôn trêu chọc tại sao con gái lại có tên là “Anh”. Khi đó, vì còn là một đứa trẻ, mình tin vào những lời đùa, chế giễu đó để rồi cảm thấy tổn thương. Trong suốt một khoảng thời gian dài, mình luôn sống trong cảm giác tự ti. May mắn, khi lớn lên ra bên ngoài, mỗi lần có ai đó hỏi về tên của mình, khi mình nói ra, họ luôn khen rằng đó là một cái tên đẹp. Điều đó đã giúp mình dần lấy lại sự tin, thêm yêu thương tên gọi của bản thân.
Mình cũng có một người chị bạn, tên của chị ấy được bố mẹ đặt theo một địa danh nơi chị sinh ra và lớn lên. Đó là một cái tên khá đặc biệt. Tuy nhiên, có vẻ chị không thích tên của mình cho lắm. Chị thường không muốn ai đó gọi tên chị ở những nơi đông người, chị cũng tìm một biệt danh khác để mọi người có thể gọi chị.
Nhưng đối với cá nhân mình, mình luôn thích gọi chị bằng tên thật. Mình muốn nói với chị rằng tên của chị thực sự rất đẹp, mong chị đừng tự ti về nó. Tuy nhiên, vì còn một chút ngại ngùng, nên mình chỉ hy vọng một ngày nào đó, nếu chị đọc được bài viết này, chị có thể yêu thương và tự hào về cái tên của mình.
Thực tế, cái tên mang đến ý nghĩa và sức mạnh vượt xa những gì chúng ta thường nghĩ. Tên - không chỉ là một danh xưng, mà nó còn là món quà tình yêu mà bố mẹ gửi gắm, trao tặng cho mỗi chúng ta.

Vẻ đẹp của tình yêu thương

Tôi nói: "Biết mẹ thích hoa nhài. Tóc mẹ thơm mùi hoa nhài lắm. Chắc mẹ là bông hoa nhài cắm bãi cứt trâu”.
Bố cười ngất:
Ái chà! Dám xem bố là bãi cứt trâu.
Tôi nói dù bố có là bãi phân trâu, tôi vẫn yêu thương bố."
“Bố người đàn ông to lớn, mạnh mẽ luôn thao vắt trong công việc đồng áng khi đứng sinh linh nhỏ bé chào đời lại có thể trở nên mềm mỏng dịu dàng đến lạ kỳ."
“Bố nói, chưa bao giờ có một bàn tay bé xíu đặt lên mặt bố. Bé lắm. Bé khủng khiếp. Nhìn thấy tôi, bô cứ tưởng tưởng như đang lạc vào xứ sở của người tí hon. Mà ở xứ sở của người tí hon thì người ta không vội vàng được. Ví dụ như từ nhà đến trường, bạn đi vèo một cái là xong. Ở người tí hon thì không phải vậy, họ phải đi một năm. Họ không vội vàng được. Trước một đứa bé, cũng như xứ sở tí hon, bố không vội vàng được. Muốn ẵm tôi lên, bố phải từ từ. Bố nói, ẵm một đứa trẻ còn mệt hơn cày một đám ruộng. Bởi vì đám ruộng bạn có thể sửa chữa nó, còn đứa bé thì không.
Nó cũng không nói: “Ối tôi đau quá. Con kiến nó cắn mông tôi. Vậy đó, cái ngày tôi chào đời… Buổi tối, bố phải đi nhẹ chân - một nỗi khổ của bố. Bố tôi khỏe lắm, cái gì chạm phải tay ông đều kêu rổn rảng. Muốn đi nhẹ là việc cực kỳ khó khăn. Nhưng vì tôi, bố tập dần.. Bố nói, giấc ngủ của đứa trẻ đẹp hơn một cánh động. Đêm, bố thực để được nhìn thấy tôi ngủ, cánh đồng của bố.”

Mỗi khi đọc những mẩu chuyện dễ thương trong cuốn sách, cảm xúc ấm áp luôn tràn ngập, tựa như một dòng sông êm đềm chảy quanh, ôm siết lấy trái tim mình. Hóa ra tình yêu thương chân thật vẫn luôn đơn giản và thuần khiết đến như vậy.
Một thông điệp ý nghĩa khác về tình yêu thương có trong tác phẩm là: Yêu thương là quan tâm, sẻ chia. Đôi khi, nó còn là sự hiện diện, có mặt của ta cạnh bên những người thương, nhất là khi họ gặp phải chuyện buồn, hay đang trải qua đau khổ.

“ Tôi vẫn còn nhớ mẹ thường hay nói với tôi, khi một ai đó buồn, họ cần rất nhiều người để chia sẻ. Nỗi buồn chỉ vơi đi bằng tình thương chứ không có một phương thuốc nào hết. Khi chia sẻ một nỗi buồn, chúng ta sẽ không buồn hơn, nhưng người khác lại vui hơn. Và đừng bao giờ quay lưng với một con người như vậy. Họ cần những khuôn mặt hơn là những viên thuốc. Họ cần những bàn tay, những tô cháo những quả ổi hái để đầu giường. Họ cần mỗi buổi tối ghé lại ngồi với họ trong im lặng. Họ cần chúng ta dẫn họ lên đồi cuốc một mảnh vườn và thỉnh thoảng hỏi có thích ăn bắp rang không…”
Khi cô Hồng mất đi em bé, cậu bé nhóc của chúng ta lon ton chạy sang hỏi thăm cô.
Khi ông Tư buồn bã vì mất đi cánh tay, với sự hồn nhiên trong sáng của mình, cậu đã đề nghị sẽ trở thành tay sai vặt cho ông Tư.
Khi thằng bạn Tí không dám qua sông vì một lần suýt chết đuối. Cậu cũng rộng lượng chia sẻ đôi vai của bố mình cho Tí, nhưng vẫn thương lượng rằng cái cổ của bố thuộc quyền sở hữu của riêng mình. Quả thực rất đáng yêu.

Ươm mầm mầm hoa trong thế giới tượng tưởng

Sự trong trẻo, hồn nhiên của Dũng đã tạo nên một thế giới kỳ diệu cho người đọc.
Dũng giúp mình nhận ra rằng hạnh phúc của trẻ con không phụ thuộc vào việc chúng giỏi giang hay biết nhiều kiến thức như người lớn. Thực tế, trẻ con hạnh phúc đơn giản là vì chúng không bao giờ đặt giới hạn cho trí tưởng tượng. Thay vào đó, chúng để trí tưởng tượng tự do bay cao bay xa và luôn chọn thắp sáng trái tim bằng những niềm tin tươi đẹp của cuộc sống.

Giống như hoàng tử bé, hình ảnh con cừu của cậu không phải là con cừu bên ngoài thực tế. Hóa ra, con cừu của Hoàng tử bé là một chiếc hộp đóng kín. Khi nhìn vào chiếc hộp, bạn có thể tưởng tượng đó là một con cừu đang ngủ hoặc có một con cừu đang trốn trong chiếc hộp. Hay đôi khi bạn cũng có thể nghĩ có hàng ngàn con cừu đang trốn trong chiếc hộp bé xíu đó.

Trí tưởng tượng là vậy, nó cho phép tâm hồn ta bay bổng, sáng tạo với những suy nghĩ độc đáo, mới lạ, vượt ra khỏi giới hạn thông thường.
Trong câu chuyện, Dũng có một vườn hoa tuyệt đẹp bên cạnh cửa sổ. Hàng đêm, cậu bé thường mở cửa sổ để cảm nhận hương hoa dịu êm lan tỏa trong không khí. Ngoài ra, Dũng còn có một khu vườn khác trong tâm trí, đó là khu vườn lưu giữ khuôn mặt của những người mà cậu bé yêu thương.

“Bố tôi nói cần phải gieo những hạt mầm vào khu vườn; nhưng tôi cũng biết, mỗi một gương mặt là một hạt mầm gieo vào trí tưởng tượng của tôi. Tôi có nhiều khuôn mặt không ngừng mọc lên, nhưng khuôn mặt buồn vui, nhưng khuôn mặt đẹp nhất. Nhiều lần tôi đã hỏi bố, tại sao người ta không nhớ một bàn tay của ai đó mà phải nhớ khuôn mặt trước tiên. Bố nói bởi vì trên đó có đôi mắt. Chúng ta không thể nhìn ai đó mà không nhìn vào đôi mắt họ. Một đôi mắt sẽ cho ta biết họ yêu mến điều gì và quan trọng hơn nữa, họ đã hy sinh cho điều gì.”

Lời kết

Vừa nhắm vừa mở cửa sổ tựa như bản nhạc vừa nhẹ nhàng vừa du dương với câu chuyện ngọt ngào và đáng yêu.
Cuốn sách khiến mình nhớ đến ký ức tuổi thơ - một thời tắm sông tắm suối tuy thiếu thốn nhưng vô cùng vui vẻ.
Việc đọc sách cũng giúp mình dành thời gian cảm nhận những khía cạnh tươi đẹp của cuộc sống. Những câu chuyện, nhân vật, thông điệp trong sách khuyến khích mình suy ngẫm về tình yêu thương, sự quan tâm, sẻ chia. Đồng thời, khi chìm đắm vào những trang sách, sự lo âu căng thẳng trong mình vì thế cũng vơi dần đi.
Nếu bạn sở hữu cuốn sách, dành thời gian để đọc, mình tin rằng những câu chuyện ấm áp trong sách sẽ sưởi ấm tâm hồn bạn. Cuốn sách thực sự liều thuốc tinh thần hữu ích cho những người lớn luôn bận rộn trong cuộc sống như chúng ta.
Một chút hoài niệm - một bản tình ca êm đềm du dương.

Mua sách trên Tiki

[Review sách] Đứa con đi hoang trở về: Khi tự do chỉ là lối thoát trong tâm tưởng

Có bao giờ cậu tự hỏi, vì sao con người ta cứ đâm đầu làm một việc, bất chấp những lời cảnh báo, những tấm gương thất bại trước đó? Và vì sao, khi đã thật sự thất bại, họ vẫn không thay đổi quyết định của mình?
Trong phần lời dẫn của cuốn sách "Đứa con đi hoang trở về", dịch giả Bửu Ý có viết:

Trở về là thất bại của đứa con đi hoang, nhưng một thất bại động lòng người. Trên con đường tự giác, thất bại là chuyện thường tình và được chia đều cho mỗi cá nhân: Một lúc nào đó, đối với tôi, thất bại có thể là một phần hình hài bị hủy hoại; đối với anh, thất bại có thể là một phần tâm hồn chịu rách nát. Đối với hắn: một cuộc ra đi bất thành… Nhưng nỗi niềm hy vọng, vốn vượt quá tri thức và khả năng con người, chẳng suy suyển trong lòng hắn.
Bởi vì thứ người ta muốn không phải là thắng hay thua, thứ người ta muốn chỉ là quyền được tự do quyết định với những điều họ chọn.
Là một cuốn sách ngắn nhưng không dễ đọc, tuy nhiên, nếu vượt qua sự khó đọc ấy, thứ cậu nhận được sẽ còn nhiều hơn cả một cuốn sách hay...
*Disclaimer: trong bài review, mình có spoil một chút nội dung để giúp quá trình phân tích dễ dàng hơn.

 

1. Sơ lược về tác phẩm:

 
“Đứa con đi hoang trở về” là tác phẩm được André Gide phóng tác dựa trên Dụ ngôn "Đứa con hoang đàng" mà Đức Jesus kể lại với những người Pharisees. Nội dung Dụ ngôn nói về một người cha có hai người con trai. Sau khi được chia gia sản, người con thứ ra đi để tìm kiếm tự do. Khi lâm vào cảnh túng thiếu, thất bại, cậu con thứ trở về nhà, trong sự bao dung của người cha và sự khắc nghiệt của người anh. Tác phẩm của André là phần tiếp nối của Dụ ngôn này, câu chuyện mở ra bốn cuộc đối thoại của người con thứ với cha, anh trai, mẹ và em trai.

2. Review "Đứa con đi hoang trở về"

a. Một vài suy nghĩ về nội dung:

Về cơ bản, nếu như chỉ cảm nhận gói gọn trong nội dung sách thì mình thấy thông điệp truyền tải của cuốn sách chưa trọn vẹn. Theo mình hiểu thì bốn cuộc nói chuyện đều hướng tới thông điệp - phải ra đi thì mới biết tầm quan trọng của gia đình, mới biết bản thân là kiểu người không phù hợp để sống tự do. Đối với Manh, điều này không chính xác ở thời hiện đại nữa, bởi vì một đứa con khi lựa chọn cuộc sống tự do thì nó cần có trách nhiệm tự lo liệu cuộc sống của mình. Đứa con trai thứ này buộc phải trở về vì anh ta phung phí tài sản, không thể tự lo cho bản thân chứ không phải vì anh ta thấy nhà, thấy cha mẹ là tuyệt nhất.
Nếu chỉ hiểu ở nghĩa phía trên thì Manh cũng không hiểu vì sao cuốn sách này lại nổi tiếng đến vậy 🤣. Điều đó thôi thúc mình tìm hiểu sâu hơn về cuốn sách, để rồi nhận ra, có những khi chúng ta không thể nhìn một cuốn sách có tuổi đời hơn trăm năm dưới lăng kính thời hiện đại.

b. Một khát vọng tự do bị kìm kẹp trong lối sống hà khắc:

André Gide là bạn của Oscar Wilde - cũng là một nhà văn với tác phẩm chống lại tư tưởng hà khắc ở thời ông sống (một trong số đó là cuốn “Chân dung của Dorian Gray”). Bản thân André cũng sinh trưởng trong một gia đình theo đạo Tin lành, lối sống của ông bị giới hạn bởi sự hà khắc trong cách giáo dục và tín ngưỡng của gia đình. Có lẽ vì vậy, viết lách và cuộc hành trình của người con thứ giống như một lối thoát để ông có thể tự do trong tâm hồn.
Nhưng tự do trong tâm hồn là một chuyện, tự do trong hành động là một chuyện khác. Ở đó, tự do đi kèm với trách nhiệm cá nhân, tức là anh phải chịu trách nhiệm với những việc mình làm, chịu trách nhiệm trong trường hợp anh thành công hoặc thất bại, chịu trách nhiệm trước những lời chỉ trích xung quanh. Và cho dù kết quả có thế nào, thì ít nhất khát khao tự do trong anh cũng được thỏa mãn. Giống như người con trai thứ trong sách, anh ta trở về trong một cuộc ra đi thất bại, đối mặt với từng thành viên của gia đình, thẳng thắn thừa nhận thất bại và không giấu diếm suy nghĩ của mình, nhưng đồng thời anh cũng không hối hận về quyết định này.

c. Một cách bày tỏ tình yêu với Chúa rất khác:

Dụ ngôn là một khái niệm dùng trong Thiên Chúa giáo (cái này mình cần research thêm vì nhiều tài liệu nhắc về đạo Tin lành, Kito giáo…) chỉ những câu chuyện diễn tả tình yêu thương vô bờ bến của Chúa với nhân loại, đồng thời hướng dẫn con người về cách sống, cách đối nhân xử thế.
André sáng tác một tác phẩm nói về tự do dựa trên chính sản phẩm từ đức tin của ông. Có lẽ đối với André, ông yêu tự do nhưng cũng yêu đức tin của mình và Manh nghĩ ông cố gắng cân bằng hai điều đó với nhau. Chúng ta luôn được dạy rằng không nên thất bại, không nên mắc sai lầm, nhưng đôi khi cách để không thất bại, không mắc sai lầm chính là để bản thân trải qua những điều đó một lần, để rút kinh nghiệm, và để hiểu thứ gì phù hợp với chúng ta. Manh nghĩ tác giả muốn truyền tải rằng ông vẫn tin yêu Chúa, vẫn hướng về đức tin của mình nhưng ông muốn thể hiện nó theo một cách khác, và cuốn sách này là cách để ông truyền đi thông điệp ấy.

3. Hướng dẫn đọc "Đứa con đi hoang trở về"

Cuốn này mỏng nhưng khó đọc, một phần vì cách viết, một phần vì từ ngữ trong sách không thông dụng. Vì vậy, để đọc sách một cách dễ dàng hơn, các cậu nên đọc kỹ phần lời giới thiệu và phần đề bạt ở đầu sách và cuối sách nhé.
Ngoài ra, việc tìm hiểu về cuộc đời của André cũng như hoàn cảnh ra đời tác phẩm cũng rất hữu ích để hiểu cuốn sách này sâu hơn.

Mua sách trên Tiki

[Review sách] Tàn ngày để lại: Còn lại gì sau một quá khứ huy hoàng đã mất

Càng đọc nhiều sách của Kazuo Ishiguro, mình càng nhận ra dường như những đề tài về quá khứ luôn có sức hút đặc biệt với ông. Tác phẩm của Kazuo luôn nhuốm màu hoài niệm, đặc biệt là giai đoạn hậu chiến tranh thế giới thứ hai, và rất nhiều trong số đó là câu chuyện của bên thua cuộc.
Trong cuộc phỏng vấn với bà Sara Danius - thư ký thường trực Viện Hàn lâm Thụy điển, bà nói về giải thưởng Nobel Văn học dành cho Kazuo (với cuốn sách "Tàn ngày để lại") như thế này:

Ông ấy là người rất có hứng thú trong việc thấu hiểu quá khứ, nhưng ông ấy không bù đắp quá khứ, mà khai thác những gì chúng ta phải quên đi để tồn tại.
"Tàn ngày để lại" có lẽ sẽ là một cuốn sách "good starter" dành cho những ai muốn tìm hiểu về văn chương của Kazuo Ishiguro. Hãy cùng Manh tìm hiểu về 4 tầng ý nghĩa cũng như mối liên hệ của chúng với quá khứ và hiện tại để hiểu hơn về màu sắc hoài niệm của Kazuo nhé.
*Disclaimer: Trong bài review sẽ có một chút spoil nội dung để phục vụ việc phân tích tốt hơn.

1. Sơ lược nội dung:

"Tàn ngày để lại" của Kazuo Ishiguro là câu chuyện của ngài Stevens - một quản gia hoàn hảo. Để cải thiện chất lượng phục vụ tại dinh thự, ông đã lên đường trong một cuộc hành trình 7 ngày để đi thăm cô Kenton - một người đồng nghiệp cũ. Mỗi chặng đường trên hành trình là một lần hé lộ về quá khứ của Stevens, khi ông còn phục vụ người chủ cũ là Huân tước Darlington, thời kỳ trước và trong chiến tranh thế giới thứ hai. Toàn bộ cuốn sách là những màn đấu tranh tư tưởng, những mâu thuẫn của Stevens giữa nghĩa vụ của một người quản gia và thế giới thực tại.
Đây là cuốn sách Nobel đầu tiên mà mình đọc, và cũng là cuốn sách khó review một cách logic. Vì vậy, để các cậu dễ theo dõi, mình sẽ bóc tách 4 lớp ý nghĩa của cuốn sách này, xen kẽ vào đó, mình sẽ bàn thêm về các khía cạnh cơ bản của sách (nhân vật, giọng văn, cốt truyện...) nha.

2. Một vài dòng về "Tàn ngày để lại"

a. Bổn phận của một người quản gia:

Là một người luôn có ý thức mãnh liệt về phẩm cách nghề nghiệp, Stevens là một quản gia cao cấp đúng nghĩa, ông luôn đảm bảo những bộ đồ ăn bằng bạc được đánh bóng kỹ càng; luôn đứng đúng vị trí để quan sát tất cả các vị khách và sẵn sàng phục vụ họ; thậm chí còn tinh tế đến mức đọc sách để học những kiểu giao tiếp khiến những vị khách của chủ nhân cảm thấy thoải mái. Không chỉ rèn giữa kỹ năng nghề quản gia đến mức bậc thầy, ông còn nâng tầm nghề nghiệp này lên một lý tưởng - đó là tin tưởng chủ nhân của mình, đem hết tâm trí để hỗ trợ người chủ nhân vĩ đại, đảm bảo bộ mặt của chủ nhân để họ theo đuổi nghĩa vụ quân tử.
Đối với Manh, đó không phải điều dễ dàng, Stevens phải đánh đổi quá nhiều thứ để đạt được trình độ đó, ông kìm hãm những cảm xúc cá nhân, giấu đi chính kiến của bản thân. Những điều này, vừa đưa ông trở thành người quản gia tốt nhất, vừa khiến ông vô tình đẩy chủ nhân của mình - Huân tước Darlington xuống vực thẳm. Ông phải tỏ vẻ ngờ nghệch không hiểu câu hỏi của các quý tộc, phải tỏ ra thờ ơ trước sự thật rằng Huân tước Darlington đang bị lợi dụng để tiếp tay cho Đức Quốc xã. Stevens đã bị các nhân vật khác (hoặc một vài người đọc) chỉ trích vì điều này. Nhưng Manh không nghĩ như vậy, bởi trong bối cảnh ấy, ông không phải là một công dân Stevens, ông là quản gia (không có nhiều kiến thức về ngoại giao so với chủ nhân), và Manh nghĩ, chúng ta không thể đòi hỏi gì hơn ngoài việc Stevens đã hoàn thành tốt nhất những gì trong bổn phận của ông ấy.

b. Lịch sử được viết bởi người chiến thắng:

Huân tước Darlington cho thôi việc 2 cô hầu gái gốc Do Thái, người đời nói ông theo chủ nghĩa bài Do Thái. Huân tước Darlington chỉ gặp gỡ Oswald Mosley 3 lần. Người đời đồn ông theo Liên minh Phát xít Anh, bất chấp ông đã tuyệt giao với đám người ấy ngay lập tức. Những câu chuyện bề mặt được chắp nối trong bối cảnh phức tạp của thế giới, vô tình hủy hoại thanh danh của Huân tước. Chẳng ai, ngoài Stevens, biết ông là một bậc quân tử đúng nghĩa, một người bao dung với địch thủ của mình trong chiến tranh thế giới thứ nhất. Ông muốn đem đến sự phát triển tốt đẹp cho tất cả. Nhưng thật đáng tiếc, cốt cách cao quý ấy lại bị lợi dụng cho mục đích xấu xa.
Manh nghĩ rằng, sự cố chấp của Stevens về thứ gọi là phẩm cách nghề nghiệp, không hẳn xuất phát từ công việc quản gia của ông, mà đến từ lòng tin với sự quân tử của Huân tước Darlington. Stevens tin điều đó mang lại nhiều thứ tốt đẹp hơn cho thế giới. Góc nhìn của Stevens về vị chủ nhân này khiến Manh giật mình, rằng có quá nhiều thứ mà chúng ta chưa biết về một nhân vật, được lịch sử phán xét là xấu xa; đau lòng hơn; rằng lòng tốt không phải là thứ dùng để chấm dứt chiến tranh. Lòng tốt không bao giờ đủ để bao dung với kẻ thù.

c. Một cuộc đời tốt đẹp hơn mà tôi có thể có:

Đây là tầng ý nghĩa Manh thích nhất vì nó liên quan nhiều nhất tới đời sống hiện tại. Nếu mọi người để ý, mỗi ngày trôi qua trong chuyến hành trình, khi từng lớp quá khứ lộ ra, Stevens lại đánh mất một thứ. Đầu tiên là cơ hội ở bên cha lần cuối, tiếp đó là mối tình với cô Kenton, và cuối cùng là ý thức về phẩm cách nghề nghiệp.

..tôi đã dành những gì tốt đẹp nhất cho Huân tước Darlington. Tôi đã dành những gì tốt đẹp nhất mình có thể trao đi và giờ thì - nói sao nhỉ - tôi thấy mình không còn lại bao nhiêu để mà cho đi nữa
Trích "Tàn ngày để lại"
Giống như đoạn trích trên, ông cho đi quá nhiều và chẳng còn lại gì, để rồi đến cuối đời, ông cũng như cô Kenton, luôn hối tiếc về những điều họ đã không làm. Họ chỉ có thể tưởng tượng về nó, mơ về nó, và khi sự thật kéo họ lại, họ sẽ cáu bẳn vì một thứ mãi không bao giờ đạt được. Nói ngắn gọn, tầng ý nghĩa này nghĩa là "nếu như tôi làm thế này thì cuộc sống của tôi sẽ thế kia...". Nghe quen đúng không, vì đó là câu hỏi mà chúng ta vẫn hỏi hằng ngày. Manh hy vọng rằng, nếu cậu muốn làm điều gì, hãy nói ra và thực hiện nó. Ít nhất chúng ta còn có thể sửa sai vì những gì chúng ta làm chưa thể nào đạt đến tầm vĩ mô như phát động một cuộc thế chiến như trong cuốn sách này được ;)). Manh cũng tin rằng, Huân tước Darlington cũng không có nhiều nuối tiếc, vì chí ít ông nhận ra đó là sai lầm và học được một bài học về bậc quân tử.

d. Nhưng chúng ta vẫn phải bước tiếp

Nhưng nếu tôi không thể có được cuộc đời tốt đẹp ấy, thì sao? Trong cuộc gặp với Stevens ở vườn hồng, cô Kenton nói thế này

..đâu có thể quay ngược thời gian được nữa. Người ta không thể ngâm ngợi mãi những gì có thể đã xảy ra. Người ta cần phải nhận ra mình đang có một thứ cũng tốt gần bằng thế, thậm chí còn hơn thế, và biết cảm kích vì điều đó.

Trích "Tàn ngày để lại"

 
Và sự thật là, sau khi kết hôn, cô Kenton đã học cách quên đi Stevens để yêu thương chồng mình. Những nuối tiếc về quá khứ sẽ là nguồn cơn phá hỏng mọi điều tốt đẹp đang chờ chúng ta trong tương lai. Cuộc đời vẫn cứ trôi đi và ta phải tiếp tục tìm kiếm cuộc sống khác mà ta nên trở thành, điều đó bao gồm cả việc từ bỏ những lý tưởng cũ, chấp nhận thay đổi chính mình, mở lòng để đón nhận những trải nghiệm mới mẻ hơn, như cách Stevens học những câu đùa bông lơn để làm vui lòng chủ nhân mới người Mỹ của mình. Đó không phải là điều dễ dàng, nhưng ít nhất nó cho chúng ta mục tiêu mới để nỗ lực hướng về.

Mua sách trên Tiki

Tóm tắt và phân tích tác phẩm "Đồi thỏ" - Bản hùng ca về các chiến binh quả cảm trong thế giới muôn loài

Đồi thỏ - Câu chuyện kể về hành trình phiêu lưu tìm kiếm vùng đất mới của những chú thỏ dễ thương. Trên danh nghĩa, câu chuyện là tác phẩm được viết dành cho thiếu nhi. Nhưng sau khi đọc xong gần 500 trang với hơn 50 chương lớn nhỏ, mình tự hỏi liệu đây có phải là tác phẩm viết cho thiếu nhi hay thực chất là một tác phẩm dành cho người lớn.
Có vô vàn bài học ý nghĩa bạn có thể suy ngẫm sau khi đọc xong cuốn sách, bài học về tinh thần dũng cảm, tình bằng hữu, lòng quyết tâm, can đảm, khả năng lãnh đạo. Bài học ấy không đến từ con người mà đến từ một cộng đồng thỏ nhỏ bé nhưng vô cùng dũng cảm.

Giới thiệu tác phẩm

Đồi Thỏ là cuốn tiểu thuyết đầu tay của nhà văn Richard Adams được xuất bản vào năm 1972. Những ngày đầu gửi bản thảo, tác giả nhận không ít lời từ chối từ nhiều nhà xuất bản. Đến lần thứ 8, tác phẩm được Rex Killing lựa chọn xuất bản, tác phẩm vựt sáng trở thành tác phẩm kinh điển được vô vàn người đón đọc. Cuốn sách đã đạt được Huân chương Carnegie hàng năm cùng nhiều giải thưởng khác, được chuyển thể thành các bộ phim hoạt hình thu hút đông đảo người xem, bao gồm cả trẻ con và người lớn.

Nguồn gốc ra đời của tác phẩm

Nguồn cảm hứng và động lực để Richard Adams viết lên cuốn tiểu thuyết hư cấu bắt nguồn từ sự ngẫu hứng kể chuyện cho hai cô con gái nhỏ của mình là Juliet và Rosamund trong những chuyến đi dài bằng ô tô trên các nẻo đường của vùng nông thôn nước Anh.
Hai con gái của ông vô cùng thích thú, họ mong ông viết điều gì đó ý nghĩa và hay ho. Sau một khoảng thời gian trì hoãn, Richard Adams bắt đầu viết vào buổi tối và hoàn thành nó 18 tháng sau đó. Đồi thỏ là cuốn truyện tác giả dành cho hai cô con gái của mình.

Tóm tắt sơ lược nội dung

Câu chuyện bắt đầu với thứ Năm, một chú thỏ có dáng vẻ bên ngoài nhỏ bé, yếu ớt đã kể cho thỏ anh của mình tên là Cây Phỉ (Hazel) linh cảm về sự nguy hiểm sắp xảy đến vùng đất loài thỏ của chúng đang sinh sống.

Với Cây Phỉ, dự đoán của Thứ Năm về các mối đe dọa hầu hết đều chính xác.
Vậy nên Cây Phỉ quyết định sẽ bẩm báo điều này với Chú Thanh Lương Trà - Thỏ thủ lĩnh trong cộng đồng chúng đang sinh sống. Nhưng thật khó để thuyết phục được Chúa Thanh Lương Trà - Thủ Lĩnh của bầy thỏ - về những gì sắp diễn ra vì mọi chuyện hoàn toàn không có căn cứ.
Tất nhiên Chùa Thanh Lương Trà không tin Cây Phỉ và Thứ Năm, hai chú thỏ dường như quá mờ nhạt và chẳng có vị thế gì trong cộng đồng thỏ khi ấy. Làm gì có chuyện gì tại hại có thể xảy đến vùng đất yên bình mà bầy thỏ đang trú ngụ.
Linh cảm trong Thứ Năm ngày càng mạnh mẽ, điều đó làm ảnh hưởng đến cây Phỉ. Bản năng sinh tồn giúp hai chú thỏ biết rằng nếu ở lại chúng sẽ phải chịu kết thúc bi thảm, vì vậy điều mà chúng có thể là huy động thêm nhiều chú thỏ đi cùng.
Sau bao nỗ lực, cuối cùng họ đã thuyết phục được một vài chú thỏ khác đi cùng, và đoàn hành quân có những chiến binh sau: Cây Phỉ, Thứ Năm, Nồi Đất, Tóc Giả, Bồ Công Anh, Mâm Xôi, Gạc Nai, Xám Bạc, Quả Sồi. Vào một đêm trăng, sau một cuộc ẩu đả và rượt đuổi điên cuồng, cuộc hành quân của họ chính thức bắt đầu.

Nhóm thỏ sống sót bằng những kỹ năng sinh tồn vốn có, nhờ vào sức mạnh mẽ của chú thỏ từng có trong đội ngũ cốt cách là Tóc giả và Xám Bạc, cũng như trí thông minh của Cây phỉ và Mâm xôi. Trên đường tìm kiếm vùng đất tự do, nhóm nhỏ gặp phải nhiều nguy hiểm và cạm bẫy (giống như một con chim cảnh bị bao vây bởi bẫy của một người nông dân).
Trực giác của thứ Năm đã cứu họ trong nhiều trường hợp, bao gồm cả những lần đụng độ sau đó với một chiến binh toàn trị gần đó, được gọi là Efrafa, và một người nông dân.
Đến cuối câu chuyện, những chú thỏ ở đã trở thành tìm thấy vùng đất tự do thịnh vượng của riêng chúng, trở thành huyền thoại, bản trường ca về những chiến binh thỏ dũng cảm và tuyệt vời nhất.

Những bài học sau khi đọc tác phẩm Đồi Thỏ

Đôi khi sự chính sự an nhàn, yên bình trở thành một cạm bẫy
Từ trong phần tóm tắt tác phẩm, mình có nhắc chi tiết, Thứ Năm và Cây Phỉ có đến bẩm báo với Thỏ Thủ Lĩnh là Chúa Thanh Lương Trà về mối nguy hiểm gần kề. Nhưng Chúa Thanh Lương Trà không tin. Thậm chí còn cười nhạo, tức giận coi đây là tin tức nhảm nhí, một sự nổi loạn, chống đối.
Năm tháng yên bình, nhàn nhã, khiến cho chúa Thanh Lương Trà trở nên chủ quan, đánh mất khả năng nhạy bén, nắm bắt tình hình của một vị thủ lĩnh. Mất đi khả năng lắng nghe đóng góp ý kiến từ “thần dân” của mình, thậm chí còn rất bảo thủ. Cũng vì vậy mà ngay sau đó tai họa đáng sợ ráng xuống cánh đồng thỏ, đã cướp đi sinh mạng của biết bao chú thỏ vô tội khác.
Nhắc về sự chủ chủ quan, điều này cũng đúng với con người khi chúng ta sống trong sự nhàn nhã và bình yên. Yên bình là một điều tốt, nhưng nếu kéo dài quá lâu, nó có thể khiến chúng ta trở nên chủ quan, lơ là cảnh giác và xem nhẹ việc đánh giá mối nguy hiểm. Vì cuộc sống thì luôn thay đổi, biến động không thể lường trước.
Nếu hàng ngày chúng ta không rèn luyện khả năng nhìn nhận vấn đề nhạy bén để đưa ra quyết định, sự phán đoán. Chúng ta có thể trở thành nạn nhân trước những biến cố bất ngờ ập tới.
Vậy nên dù đang ở trong hoàn cảnh thuận lợi, mọi chuyện diễn ra suôn sẻ tốt đẹp, chúng ta vẫn cần tích cực trong việc rèn luyện bản thân, nâng cao tầm nhìn, năng lực và khả năng phán đoán.
Tất nhiên, không phải kiểu luôn lăm le đề phòng. Mà mỗi ngày, hãy dành chút thời gian cho việc suy ngẫm và đánh giá các vấn đề xảy ra hiện tại, nhờ điều này chúng ta sẽ rèn luyện khả năng nhạy bén. Từ đó, có năng lực đối phó với những nguy hiểm mà chúng ta có thể gặp phải, đặc biệt trong một xã hội đầy biến động như hiện nay.

Món quà của hành trình chinh phục miền đất mới: Sự trưởng thành, tự do chỉ thực sự dành cho trái tim can đảm.
Tất cả chú thỏ chọn đi theo Thứ Năm và Cây Phỉ không phải chú Thỏ nào cũng khỏe mạnh như Tóc Giả, vẫn có những chú thỏ yếu ớt như Đầu Gỗ và Quả Sồi, nhưng dù có vẻ yếu ớt và không quá thông minh, nhưng chính nhờ trái tim can đảm, khao khát sống vùng đất mới tự do và khiến chú thỏ dù có nhút nhát, nhiều nỗi sợ nhưng vẫn quyết tâm lên đường.
Một trong bài học lớn chúng ta có thể học tập ở những chú thỏ, đó chính là sự can đảm, tinh thần đoàn kết sự tương trợ khi đối diện với hiểm nguy.
Cây Phỉ, vốn chỉ là chú thỏ bình thường mờ nhạt trong cộng động thỏ, nhưng trên hành trình tìm vùng đất mới. Cây Phỉ đã chứng minh cho những bạn đồng hành của mình thấy rằng chú là một chú thỏ dũng cảm, quyết đoán, suy nghĩ nhanh, và biết lắng nghe ý kiến những chú thỏ khác.
Thủ lĩnh không nhất thiết phải là kiểu lạnh lùng, tuyệt tình. Người thủ lĩnh cũng cần một trái tim ấm áp và nhân hậu. Cây Phỉ không bỏ lại đồng đội của mình khi họ yếu ớt, lâm nguy. Tấm lòng bao dung cùng trái tim rộng lớn của Cây phỉ đã giúp chú trở thành người thủ lĩnh tài ba, đồng thời còn giúp những chú thỏ khác trưởng thành hơn.

 

Cây phỉ xứng đáng chính là vị thủ lĩnh tuyệt vời. Cây Phỉ chứng mình cho chúng ta thấy rằng, hơn cả sự tài giỏi chính là một trái chính trực, quyết đoán, nhanh trí, có tầm nhìn, cứng rắn, mềm mỏng đúng lúc đúng nơi và đúng chỗ. Đó mới chính là phẩm chất quý giá ở một người thủ lĩnh.
Tóc Giả - chú thỏ có chút hung hăng, nóng nảy, nhưng sau hành trình chú đã trở nên khiêm nhường, biết kiềm chế sự nóng nảy của mình.
Thứ Năm, chú thỏ vẻ bề ngoài nhỏ bé, yếu đuối nhưng không vì thế làm giảm đi vai trò chú trong công động thỏ, dù không trực tiếp lãnh đạo, nhưng nhờ khả năng tiên tri chú đã giúp đồng đội vượt qua gian nguy hiểm, dù đối mặt nguy hiểm lớn nhất.
Đầu Gỗ - chú thỏ tưởng chừng như yêu ớt, thiết nghĩ sẽ bị loại bỏ giữa chừng thì đến một lúc nào đó trên chặng hành trình. Đầu Gỗ trở thành chú thỏ mang lại sự ấm áp và bình an để Cây Phỉ chọn ở bên, trở thành điểm tựa tinh thần.
Mỗi chú thỏ đều sở hữu một giá trị và món quà ý nghĩa của riêng mình. Cũng giống như con người. Mỗi người trong chúng ta đều có khả năng, giá trị sự đóng góp và giữ một vai trò nhất định trong cuộc sống.
Bạn có thể không phải là người làm việc giỏi nhất, nhưng tính tình tốt bụng, một trái tim ấm áp có thể giúp bạn kết giao được nhiều bạn bè, có được sự giúp đỡ từ những người quý mến bạn.
Ngược lại đôi khi bạn có thể người tài năng, tháo vát trong công việc, nhưng lại vụng về trong cách cư xử, hòa hợp trong các mối quan hệ, bạn có thể học hỏi, nhờ sự hướng dẫn, giúp đỡ của những người khả năng ứng xử khéo léo.
Con người không ai hoàn hảo, mỗi người có thể điểm mạnh và điểm yếu riêng. Vì vậy tạo hóa mới kiến tạo, không để con người không sống một mình, chúng ta luôn cần một cộng đồng phù hợp để có thể tương trợ và nâng đỡ nhau.
Chặng đường chinh phục miền đất mới, dù phải đối diện với nhiều hiểm nguy, gần như mất tính mạng. Nhưng sau tất cả mỗi chú thỏ đều trưởng thành và lớn lên. Chặng đường nào rồi cũng có điểm kết thúc, Cây Phỉ và đồng đội cuối cùng đã tìm được vùng đất mới, có thể tạo nên cộng đồng sinh sống của riêng mình, tận hưởng cánh đồng, mùi hương của gió nắng mưa, một nơi có đủ sự an toàn để sinh sống và phát triển.

Sự dũng cảm của những chú thỏ khiến mình nhớ đến câu nói của David Wagner: “Dũng cảm có nghĩa là chúng ta sẽ cố gắng tạo ra điều gì đó cho chính mình. Dũng cảm có nghĩa là không bao giờ lùi bước khi chúng ta có thể tiến lên. Đó là bản lĩnh mà chúng ta cần.”
Nếu không có sự dũng cảm, Cây Phỉ, Thứ Năm và những chú thỏ khác không thể rời bỏ vùng đất mới, cũng như không thể đối diện hiểm nguy, cuối cùng tìm có một nơi thuộc về riêng mình.
Con người cũng vậy, nếu chúng ta muốn có được sống với những điều bản thân khao khát. Tinh thần dũng cảm và quyết tâm hành động là một trong nhiều phẩm chất không thể thiếu.

Vẻ đẹp của những câu chuyện

Những chú thỏ trên con đường chinh phục vùng đất mới, những ngày tạm trú trong những chiếc hang tạm bợ, bầy thỏ luôn cần những câu chuyện, câu chuyện về Thần Mặt Trời, chú thỏ Amami, Thỏ Đen. Những câu chuyện đã truyền cho nhóm thỏ sức mạnh và niềm tin trên chặng đường đối diện với khó khăn, nguy hiểm.
Con người cũng cần có những câu chuyện. Nhờ có những câu chuyện chúng ta chia sẻ niềm vui, nỗi buồn, đam mê khó khăn trên đường đời, câu chuyện cũng giúp chúng ta kết nối với sức mạnh phi thường bên trong bản thân.
Những câu chuyện có thể chữa lành, sưởi ấm trái tim chúng ta, câu chuyện cho chúng ta thêm niềm tin, sức mạnh bước đi trên đường đời, câu chuyện giúp chúng ta có thể thư giãn, có thể mỉm cười, vượt qua khó khăn và có thể học được cách tận hưởng cuộc sống này.
Nhà văn Chimamanda Ngozi Adichie từng nói: “Những câu chuyện thực sự quan trọng. Những câu chuyện đã được sử dụng để loại bỏ và ác ý. Nhưng những câu chuyện cũng có thể được sử dụng để trao quyền và nhân bản hóa. Những câu chuyện có thể phá vỡ phẩm giá của một người. Nhưng những câu chuyện cũng có thể hàn gắn phẩm giá bị tổn thương đó.”

Lời kết

Đồi thỏ - bản hùng ca về chiến binh quả cảm trong muôn loài.
Dù tác giả bác bỏ các yếu tố liên quan đến thần thoại, ngụ ngôn, coi đây câu chuyện đồi thỏ mà ông chỉ viết để dành tặng cho hai cô con gái của mình.
Nhưng ý nghĩa và giá trị sau bài học từ chặng hành trình của Cây Phỉ và đồng bọn vẫn mang đến nhiều bài học từ chính cảm nhận, suy ngẫm, lý giải từ mỗi độc giả.
Với mình, Đồi Thỏ là một cuốn sách đích thực là dành cho người lớn.
Và người lớn có thể đem bài học ý nghĩa này kể lại cho những trẻ em xung quanh, để tất cả chúng ta, từ trẻ em cho đến người lớn, mỗi khoảnh khắc đều có thể học hỏi, xây dựng cho bản thân tinh thần dũng cảm, có thêm sức mạnh chinh phục vùng trời mơ ước, chạm đến những điều lớn lao và ý nghĩa.
Câu chuyện đã được chuyển thể thành bộ phim Watership Down vào năm 2018.
Nhờ đọc toàn bộ nội dung trong sách sau đó xem phim , mình cảm nhận rõ ràng và sâu sắc hơn thông điệp mà tác giả truyền tải.

-> Mua sách trên Tiki